DHC-dagen: Niet-hematologische bijwerkingen en hematologische bijwerkingen TKI's

Hematoloog Peter Westerweel over niet-hematologische bijwerkingen van TKI’s

45% van de patiënten die TKI’s gebruiken, switcht binnen 3 jaar naar een ander type TKI. De reden hiervoor is voornamelijk bijwerkingen. De herkenning van bijwerkingen is nog niet optimaal. De klachten worden door artsen vaak onderschat. Er wordt nu nog veel gekeken naar heel ernstige bijwerkingen, terwijl minder ernstige bijwerkingen heel belangrijk kunnen zijn bij levenslang gebruik van de medicijnen. Binnen CMyLife wordt gewerkt aan het beter kunnen monitoren van de bijwerkingen.

Er zijn verschillende opties bij het optreden van bijwerkingen: afwachten, medicijnen voorschrijven tegen de bijwerkingen, switchen van TKI of variëren in de dosis. Klachten die misschien beïnvloed kunnen worden met dosisaanpassingen zijn: zwelling als gevolg van de ophoping van vocht in lichaamsdelen, misselijkheid, pijn in de spieren en/of het skelet en problemen in het hart en de vaten. Als er sprake is van een goede reactie van de CML op de TKI kan er mogelijk overgegaan worden op een lagere dosis van de TKI. Dit wordt onderzocht in de Rodeo studie.

Hematoloog Jeroen Janssen over hematologische bijwerkingen van TKI’s

Bijwerkingen van het bloed (hematologische bijwerkingen) zijn moeilijker te behandelen en gevaarlijker dan niet-hematologische bijwerkingen. Zo kunnen de medicijnen er voor zorgen dat de gezonde bloedcellen worden aangedaan en hun functie niet meer goed kunnen uitvoeren. Dit kan invloed hebben op verschillende types bloedcellen. Zo kunnen er te weinig witte bloedcellen, te weinig bloedplaatjes of te weinig rode bloedcellen zijn. Bij een afwijking aan de verschillende bloedcellen kunnen makkelijker bloedingen en infecties optreden. Indirect kan er minder effect worden uitgeoefend op de leukemie door de medicijnen, waardoor de respons niet behaald wordt. Dit probleem kan vooral in het begin van de behandeling optreden, meestal 4 tot 6 weken na de start van een TKI. Meestal zijn deze bijwerkingen na 3 tot 4 maanden weer weg. Soms is een tijdelijke onderbreking van de TKI nodig; zeker als deze bijwerkingen ernstig zijn. Het is wel noodzakelijk om tijdens de periode dat gestopt is met de TKI iedere 4 tot 6 weken het BCR-ABL niveau te bepalen. Ook zou er geswitcht kunnen worden naar een andere TKI. Bij het switchen kan er een probleem optreden, doordat een patiënt ook weer heftig kan reageren op een andere TKI, omdat de verschillende TKI’s veel kenmerken gemeenschappelijk hebben met elkaar. Als het probleem in de bloedcellen onvoldoende verbetert of er een te lange onderbreking van medicatie is, moeten soms groeifactoren gegeven worden. Indien er geen verbetering optreedt, is de laatste optie het toepassen van een stamceltransplantatie met de stamcellen en afweercellen van een donor.

Op cmyCML kun je meer informatie lezen over de verschillende TKI's en de bijwerkingen hiervan. Ook kun je hier met andere CML-patiënten over praten middels ons forum. Heb je nog vragen, stel ze dan hier.