CML en hart- en vaatziekten: Vergroot TKI-gebruik het risico?

Nieuws

6 maart 2025

door

Madaudo et al. (2024)

Recent onderzoek laat zien dat een deel van de CML-patiënten tijdens de behandeling met TKI’s last krijgt van hart- en vaatproblemen. In dit artikel lees je wat de onderzoekers hebben ontdekt, welke patiënten een verhoogd risico lopen en wat je zelf kunt doen om het risico op hart- en vaatproblemen te verkleinen.

Het onderzoek

Waarom?

CML-patiënten gebruiken vaak jarenlang tyrosinekinaseremmers (TKI's) zoals imatinib, nilotinib en ponatinib. Hoewel deze medicijnen de ziekte goed onder controle kunnen houden, zijn er aanwijzingen dat ze ook invloed kunnen hebben op het hart en de bloedvaten.

Wat?

Onderzoekers hebben de medische gegevens van 148 CML-patiënten die behandeld werden met TKI's bestudeerd. Ze vergeleken het voorkomen van hart- en vaatziekten en onderzochten verschillen tussen mannen en vrouwen. Ook wilden ze de risicofactoren voor hartproblemen vaststellen.

Hoe?

De onderzoekers volgden de patiënten gemiddeld 2,6 jaar en keken naar het optreden van de volgende hart- en vaatproblemen:

- Bloedvatproblemen zoals verstoppingen in de slagaders (arteriële trombose)
- Bloedstolsels in de aderen (veneuze trombose)
- Hoge bloeddruk (hypertensie)
- Verhoogde bloeddruk in de longslagaders (pulmonale hypertensie)

De onderzoekers gebruikten een speciale test, de HFA-ICOS score. Deze test helpt om te bepalen hoe groot de kans is dat iemand een hartprobleem krijgt tijdens de behandeling met TKI’s.

Doel?

Het doel van dit onderzoek is om beter te begrijpen welke hart- en vaatproblemen kunnen ontstaan bij CML-patiënten die behandeld worden met TKI’s. Daarnaast willen de onderzoekers bepalen of mannen en vrouwen verschillende risico’s lopen. Met deze kennis kunnen artsen patiënten beter helpen door hen goed te informeren over mogelijke bijwerkingen en hoe ze hun hart gezond kunnen houden.

Wat zijn de belangrijkste resultaten?

1. 33% van de CML-patiënten had last van een hart- of vaatprobleem tijdens de TKI-behandeling.

2. Het risico verschilde per medicijn:

- Ponatinib: 41% van de gebruikers had tijdens de studie last van een hart- of vaatprobleem.
- Nilotinib en imatinib: 32% van de gebruikers had tijdens de studie last van een hart- of vaatprobleem.
- Dasatinib: 26% van de gebruikers had tijdens de studie last van een hart- of vaatprobleem, met name een verhoogde bloeddruk in de longslagaders

3. Mannen en vrouwen ervaren verschillende bijwerkingen:

- Mannen: vaker verstoppingen in de slagaders (23% vs. 9% bij vrouwen).
- Vrouwen: vaker bloedstolsels in de aderen (6% vs. 0% bij mannen).

4. Diabetes was een belangrijke risicofactor, vooral bij vrouwen.

Uit het onderzoek bleek dat vrouwen met diabetes 5,4 keer hoger risico hadden op hart- en vaatproblemen tijdens de behandeling met TKI’s vergeleken met vrouwen zonder diabetes.

5. De HFA-ICOS-score voorspelde goed wie risico liep, vooral bij vrouwen.

De score was preciezer bij vrouwen dan bij mannen. Dit betekent dat de HFA-ICOS-score beter kan helpen bij het inschatten van het risico voor vrouwen die TKI’s gebruiken.

Tips voor jou als patiënt

1. Regelmatige controle van hartgezondheid:

Patiënten met een verhoogd risico, vooral met diabetes of hoge bloeddruk, moeten regelmatig gecontroleerd worden door hun arts.
De HFA-ICOS score kan helpen om het risico in te schatten en te bepalen of extra controles nodig zijn.

2. Mogelijk gebruik van bloedverdunners:

Bij patiënten die ponatinib of nilotinib gebruiken, kan een arts overwegen om aspirine of andere bloedverdunners voor te schrijven om trombose te voorkomen.
Dit is vooral belangrijk bij patiënten met een hoge of zeer hoge HFA-ICOS score.

3. Algemene leefstijlaanpassingen om hart- en vaatproblemen te voorkomen:

Regelmatig bewegen, zoals wandelen of fietsen, kan helpen om de bloedvaten gezond te houden.
Gezonde voeding, zoals een dieet met weinig verzadigd vet en zout, wordt aanbevolen.
Stoppen met roken is belangrijk, omdat roken het risico op hart- en vaatziekten verhoogt.

Let op!

Het is belangrijk om je hartgezondheid met je arts te bespreken. Heb je diabetes, hoge bloeddruk of andere risicofactoren? Bespreek dit dan met je arts.

Meer hierover in CMyGuideline

Het derde prototype van CMyGuideline helpt zorgverleners om het risico op hart- en vaatziekten bij CML-patiënten beter in kaart te brengen. Binnenkort delen we meer over hoe dit prototype kan bijdragen aan betere zorg!

Wil je op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen?
Maak gratis een account aan en meld je aan voor de nieuwsbrief!

Bron: Madaudo, C., Di Lisi, D., Cannatà, A., Manfrè, F., Vullo, C., Santoro, M., ... & Novo, G. (2024). Cardiovascular toxicity induced by TKIs in patients with chronic myeloid leukaemia: Are women and men different?. ESC Heart Failure.