Leven met kanker

Vermoeidheid

Veel mensen met kanker hebben last van vermoeidheid. Vermoeidheid bij kanker is een aanhoudend gevoel van uitputting veroorzaakt door kanker of de behandeling ervan, dat het dagelijks leven beïnvloedt. Wanneer de vermoeidheid optreedt en hoe dit wordt ervaren kan voor iedereen verschillend zijn.

De vermoeidheid kan zich uiten in lichamelijke vermoeidheid en/of mentale vermoeidheid. Hieronder staan een paar voorbeelden van beide soorten vermoeidheid.

Lichamelijke vermoeidheid:

• Je voelt je lichamelijk tot weinig in staat.

• Je voelt dat je in een slechte conditie bent.

• Je bent snel moe bij lichamelijke inspanning.

Mentale vermoeidheid:

• Je hebt moeite met je te concentreren.

• Je hebt moeite met een drukke omgeving.

• Je hebt problemen met het onthouden.

• Gebrek aan initiatief.

• Je bent snel geïrriteerd.

• Je kunt niet goed uit je woorden komen.

• Je hebt minder interesse in je omgeving.

De vermoeidheidsklachten bij kanker komen vaak door de kanker zelf of de behandeling ervan. Deze vermoeidheidsklachten verminderen meestal geleidelijk na het stoppen van de behandeling, maar kunnen nog een tijd aanhouden. Als de vermoeidheidklachten langer dan zes maanden na de behandeling aanhouden, spreekt men van chronische vermoeidheid. Bij 20 tot 40% van de kankerpatiënten is er sprake van chronische vermoeidheid.

Er zijn factoren die de vermoeidheid in stand kunnen houden na de behandeling. Voorbeelden van deze factoren zijn:

• Niet helpende gedachten, zoals: altijd optimistisch zijn, sterk zijn voor je omgeving en "de vermoeidheid moet nu toch wel over zijn".

• Een sombere stemming.

• Geen goede balans in activiteiten.

• Een verstoord slaap-waakritme.

Ook mensen in uw omgeving kunnen invloed hebben op uw vermoeidheid. Zo kunnen goed bedoelde adviezen omgekeerd werken.

Verg niet te veel van jezelf en wees mild voor jezelf. Daarbij lijkt het te helpen wanneer je anders gaat denken over vermoeidheid:

• Schenk minder aandacht aan de vermoeidheid.

• Heb meer vertrouwen in jezelf en dat je de vermoeidheid zelf kunt beïnvloeden.

• Schat je eigen activiteiten positiever in: kijk naar wat je wél kunt en niet naar wat je níet kunt.

• Verzet je niet tegen je moeheid, luister naar je lichaam.

Voor meer informatie over vermoeidheid kun je onderstaande apps en folders bekijken:

• De app ‘Untire’ is verkrijgbaar via de App-store (voor iPhone) en Play Store (voor Android). Deze app helpt mensen om zelf hun energieniveau in kaart te brengen en op te bouwen. In de app vind je veel praktische tips, stap-voor-stap opbouwschema’s en een online community. Klik hier voor meer informatie.

• Stichting Kanker heeft een folder uitgegeven over vermoeidheid bij kanker. De folder is bedoeld voor mensen die na hun behandeling te maken krijgen met een onverklaarbare en/of langdurige vermoeidheid. Je kunt de folder ook aan mensen in je omgeving laten lezen. Bekijk de folder hier.

• Klik hier voor meer informatie over 'Fitter bij kanker'.

Bewegen tijdens kanker

Vroeger was het advies om zoveel mogelijk te rusten tijdens de behandeling van kanker. Dit advies lijkt niet meer van toepassing, want verschillende onderzoeken laten zien dat lichaamsbeweging tijdens de behandeling goed kan zijn. Zo houdt het je lichamelijk functioneren zoveel mogelijk op orde en kan het een positief effect hebben op je kwaliteit van leven.

Ook kan je door te bewegen je spiermassa behouden waardoor je lichamelijk fitter blijft en je lichaam beter kan blijven functioneren. Stevig wandelen, fietsen, tuinieren, zwemmen of fitnessen zijn bijvoorbeeld goede beweegvormen.

Uiteraard kan niet iedereen op hetzelfde niveau bewegen. Het kan zijn dat je problemen hebt die normaal bewegen in de weg kunnen staan. Het is altijd goed om advies te vragen aan een beweegexpert, zoals een oncologisch fysiotherapeut.

Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds heeft een folder uitgegeven over bewegen en trainen bij kanker. De folder is bedoeld voor mensen die meer willen weten over lichaamsbeweging en training na de diagnose kanker. Dit kan direct na de diagnose zijn, maar ook tijdens en na de behandeling van kanker. In al deze situaties is bewegen en trainen, samen met gezonde voeding, belangrijk.

Bekijk de folder hier.

Psychosociale klachten

Naast dat de diagnose kanker lichamelijk een grote impact heeft, is het ook emotioneel en mentaal heel zwaar. Voor mensen die een luisterend oor, contact met lotgenoten en professionele begeleiding bij de verwerking willen, zijn er inloophuizen en psycho-oncologische centra door het hele land. Deze centra bieden mensen met kanker, maar ook hun naasten, verschillende vormen van begeleiding en ondersteuning in alle fasen van de ziekte, het herstel- of acceptatieproces.

Meer informatie hierover kun je vinden bij IPSO, Inloophuizen en Psycho-oncologische centra Samenwerking en Ondersteuning. Via de huisarts kun je ook een verwijzing krijgen voor hulp bij dit soort klachten.

Ook heeft het KWF een folder ontwikkeld ’Verder leven met Kanker’ waarin emoties en sociale kanten van kanker worden beschreven.

Bekijk de folder hier.

Voeding tijdens kanker

Door kanker en de behandeling die je misschien ondergaat, kan het zijn dat je niet meer kunt eten zoals je dat vóór de ziekte deed. Maar goed eten tijdens kanker is erg belangrijk. Eerder verscheen er al een artikel over voeding en kanker en werden er een aantal tips gedeeld.

Wil je meer weten over voeding en kanker? Lees dan hier het hele artikel.