Vermoeidheid, zweetaanvallen, slapeloosheid: van de overgang, CML of behandeling?
Nieuws
Komt de zweetaanval door mijn CML of is het een opvlieger? Veel klachten bij CML, of als bijwerking van de behandeling met CML-medicijnen (TKI’s), lijken op klachten van de overgang. Daarom is het voor vrouwen met CML vaak moeilijk om te weten waar de klacht precies vandaan komt. Dit artikel geeft antwoord op vragen over de verschillen tussen overgangsklachten, CML-klachten en klachten door TKI’s.
CML bij vrouwen en bij mannen
Op dit moment is er nog weinig onderzoek naar de verschillen in de ontwikkeling van CML tussen vrouwen en mannen. Ook is er weinig bekend over verschillen in de bijwerkingen of het effect van de behandeling van CML tussen vrouwen en mannen.
Klachten: overgang, CML of behandeling?
Komt vermoeidheid door CML, behandeling of door de overgang? Zijn er tips?
Zowel de ziekte CML, de behandeling met CML-medicijnen (TKI’s) als de overgang kunnen vermoeidheid veroorzaken. Bij CML kan dit komen door:
1: De ziekte zelf: Vermoeidheid kan een symptoom zijn van actieve CML, vooral vóór de behandeling.
2: De behandeling: CML-medicijnen (TKI’s) kunnen vermoeidheid als bijwerking hebben. Veel patiënten blijven enige vermoeidheid ervaren als bijwerking van de TKI, ook als de ziekte zelf rustig is.
3: De overgang kan ook vermoeidheid veroorzaken, bijvoorbeeld door hormonale veranderingen.
De overgang kan ook vermoeidheid veroorzaken, bijvoorbeeld door hormonale veranderingen.
Tips tegen vermoeidheid:
- Zorg voor een goede balans tussen activiteit en rust;
- Eet gezond en gevarieerd;
- Beweeg regelmatig;
- Houd een vast dagritme aan;
1: De ziekte zelf: Vermoeidheid kan een symptoom zijn van actieve CML, vooral vóór de behandeling.
2: De behandeling: CML-medicijnen (TKI’s) kunnen vermoeidheid als bijwerking hebben. Veel patiënten blijven enige vermoeidheid ervaren als bijwerking van de TKI, ook als de ziekte zelf rustig is.
3: De overgang kan ook vermoeidheid veroorzaken, bijvoorbeeld door hormonale veranderingen.
De overgang kan ook vermoeidheid veroorzaken, bijvoorbeeld door hormonale veranderingen.
Tips tegen vermoeidheid:
- Zorg voor een goede balans tussen activiteit en rust;
- Eet gezond en gevarieerd;
- Beweeg regelmatig;
- Houd een vast dagritme aan;
Hoe weet ik of nachtelijk zweten door CML, behandeling of de overgang komt?
Nachtelijk zweten kan door CML komen als de ziekte nog niet onder controle is. Ook kunnen sommige CML-medicijnen (TKI’s) nachtelijk zweten als bijwerking geven. Blijft het nachtelijk zweten terwijl de CML goed onder controle is? Dan is het waarschijnlijk een overgangsklacht of een bijwerking van het CML-medicijn (TKI).
Hevig bloedverlies: CML, behandeling of door de overgang?
Hevig bloedverlies (zoals bij de menstruatie) heeft meestal niets direct met CML te maken. Er is weinig specifiek onderzoek gedaan naar hevig menstrueel bloedverlies bij gebruik van CML-medicijnen (TKI’s). Wel is bekend dat TKI’s bloedingsneigingen kunnen veroorzaken, zoals neusbloedingen en sneller blauwe plekken krijgen. Het is daarom mogelijk dat CML-medicijnen (TKI’s) ook bijdragen aan heviger bloedverlies tijdens de menstruatie.
Kan het hevige bloedverlies invloed hebben op de verhoudingen bloedplaatjes en Hb (hemoglobine) in het bloed?
Door hevig menstrueel bloedverlies kan er een ijzergebrek en bloedarmoede ontstaan. Deze bloedarmoede komt dan niet de CML of het CML-medicijn maar door het bloedverlies.
Komt spierpijn door CML, behandeling of door de overgang?
Spierpijn is geen symptoom van CML, maar kan wel een bijwerking zijn van CML-medicijnen (TKI’s) of andere medicijnen, zoals cholesterolverlagers.
Komt slapeloosheid door CML, behandeling of door de overgang? Wat kun je doen?
Slapeloosheid komt meestal niet direct door CML. Overgangsklachten kunnen een belangrijke oorzaak zijn, maar slapeloosheid kan ook een bijwerking zijn van CML-medicijnen (TKI’s) of het gevolg van stress en zorgen over de ziekte.
Tips tegen slapeloosheid:
- Zorg voor voldoende beweging overdag.
- Vermijd koffie en alcohol in de avond.
- Gebruik geen beeldschermen een uur voor het slapen.
- Doe ontspannende activiteiten, zoals een avondwandeling of muziek luisteren.
Tips tegen slapeloosheid:
- Zorg voor voldoende beweging overdag.
- Vermijd koffie en alcohol in de avond.
- Gebruik geen beeldschermen een uur voor het slapen.
- Doe ontspannende activiteiten, zoals een avondwandeling of muziek luisteren.
Andere overeenkomsten tussen CML en overgangsklachten
Er zijn ook klachten die bij meerdere oorzaken kunnen voorkomen, zoals concentratieproblemen, geheugenproblemen en krachtverlies. Deze klachten kunnen zowel door de overgang als door de behandeling met sommige CML-medicijnen (TKI’s) veroorzaakt worden.
Vragen over hormonen tegen overgangsklachten
Kun je hormonen tegen hevige overgangsklachten gebruiken als je CML hebt? En zo ja, welke?
Hevige overgangsklachten kunnen worden behandeld met hormonen. Overleg goed met de huisarts of gynaecoloog welke behandeling tegen klachten van de overgang het meest geschikt is.
Is er een verhoogd risico bij CML en hormoongebruik?
Hormoongebruik kan soms zorgen voor meer kans op hart- en vaatziekten. Dit komt niet door de CML zelf, maar kan te maken hebben met bepaalde CML-medicijnen, zoals nilotinib en ponatinib. Overleg hierover altijd met je arts.
Het instellen op HRT (Hormone Replacement Therapy; hormoonvervangende therapie) lijkt bijna onmogelijk en zonder hormonen kan ik niet. Heeft de CML hier invloed op?
Zover op dit moment te beoordelen is, heeft CML geen invloed op de hormoonhuishouding of behandeling.